Pszenica ozima na opóźnione siewy

Warto wybrać materiał siewny kwalifikowany, żeby mieć pewność i spać spokojnie. Praktyka pokazuje, że w wielu przypadkach siew własnym materiałem lub nasionami od sąsiada to tylko pozorne oszczędności. Sprawdzenie w domowych warunkach zdolności kiełkowania to tylko jeden ze wskaźników, mówiący o tym, że w sprzyjających warunkach nasionko wykiełkuje. Warto przypomnieć o tym, że siejąc materiał siewny z własnej produkcji przez kolejne lata, każda odmiana stopniowo ulega degeneracji, a to powoduje obniżenie jej wartości genetycznej.

Przed wyborem odmiany warto zadać sobie kilka pytań. Na jakich glebach będę prowadził uprawę, czy będę siał zboże z przeznaczeniem na konsumpcję, czy na paszę, co było przedplonem, czyli kiedy będę mógł wysiać daną odmianę? Co będzie rośliną następczą, żebym zdążył zwolnić pole, na które odmiany pszenicy ozimej warto zwrócić uwagę planując opóźnione siewy np. po kukurydzy?

Odmiany rekomendowane
Przyjrzymy się bliżej odmianie pszenicy ozimej Kariatyda z hodowli Danko, która uważana jest za odmianę bardzo uniwersalną. Charakteryzuję się wysokim poziomem plonowania zarówno przy średnio intensywnej, jak i intensywnej technologii uprawy. Jest odmianą średnio wczesną, co daje jej przewagę w uprawie na słabszych glebach oraz w suchych latach.

Kariatyda ma najbardziej pożądane przez rolnika cechy, czyli bardzo dobrą zimotrwałość ocenioną na 5,0 (w skali 9-stopniowej) oraz bardzo dobrą jakość ziarna. Poza tym jest odmianą zdrową doskonale sprawdzającą się przy uprawie w monokulturze oraz na stanowiskach po kukurydzy ziarnowej.

Na uwagę zasługuje kłos o równomiernie, rozpierzchłych pięterkach, co także zwiększa zdrowotność odmiany, ponieważ patogeny dzięki przewiewnemu łanowi nie mają za bardzo jak się zaczepić.

Kolejną odmianą jest dobrze znana i lubiana przez rolników Hondia. A jeżeli Hondia to stabilność plonowania, nadzwyczajna zdrowotność, jakość i bardzo dobra zimotrwałość. Rolnicy wiedzą, że Hondia nie będzie biła rekordów i plonowała na poziomie 10-11 t/ha, ale wiedzą, że te 8-8,5 t/ha zawsze zbiorą. Jest to odmiana wyróżniająca się wysoką jakością ziarna, a większość parametrów ma na poziomie pszenic elitarnych.
Odmianę Hondia zarejestrowano w Polsce w 2014 roku, więc została już bardzo dobrze sprawdzona na różnych stanowiskach i przy zmiennych warunkach, w latach suchych i mokrych. Okazuję się, że nadaję się na każdy rodzaj stanowisk, od dobrych, poprzez średnie, a kończąc na słabych i mozaikowatych.
Kolejną ciekawą odmianą, którą można siać po kukurydzy jest RGT Provision z hodowli RGT Nasiona. Odmiana dedykowana do gospodarstw prowadzących intensywną produkcję i oczekujących najwyższych plonów. Sprawdza się na dobrych i średnich stanowiskach, ale takich gdzie agrotechnika wykonana jest na najwyższym poziomie.

Jest to pszenica jakościowa grupy A/B i tak naprawdę ma potencjał plonowania przede wszystkim grupy B, ale przy odpowiedniej agrotechnice możemy ją wyciągnąć do odmiany jakościowej. Dlaczego, więc jest typem A/B? Ponieważ buduje bardzo wysoki plon jak jest bardzo dużo wody, ale może trochę stracić na białku jeżeli tej wody będzie za dużo.

Omawianą odmianę wyróżnia bardzo dobra odporność na choroby min. mączniaka, fuzariozę i septoriozę plew. Bardzo dobre wyrównanie i wysoka gęstość to jej kolejne atuty. Jeżeli ktoś szuka bardzo dobrej odmiany, do intensywnej uprawy na późne siewy to RGT Provision na pewno się sprawdzi.
Myśląc o opóźnionych siewach warto wspomnieć także o pszenicy ozimej Mangold z hodowli Saaten Union, pszenicy chlebowej B, elastycznej pod względem warunków uprawy i odpornej na osypywanie 9/9 według COBORU. Co ciekawe odmiana ta była siana nawet na początku grudnia! W Polsce zarejestrowana w marcu 2020 roku, bardzo dobrze znana i często uprawiana w wielu krajach Europy.

Nie tylko do odstraszania

Myśląc o pszenicach ościstych najczęściej rolnikom przychodzi do głowy odmiana Ostroga. Odmiana jakościowa A z hodowli Danko od wielu lat goszcząca na polach naszego kraju. Ostroga to przede wszystkim poszukiwana na północnym-wschodzie bardzo dobra zimotrwałość – 6,0. Polecana na dobre i średnie stanowiska, doskonale sprawdza się w przedplonie zbożowym. Najczęściej zasiewana przy lasach, żeby odstraszyć zwierzynę, często stanowi pas ochronny odgradzający od linii lasu inne uprawy.
Kolejną wartą uwagi pszenicą ościstą jest odmiana z hodowli KWS Lochow Fenomen, nazwa idealnie dobrana, bo rzeczywiście pszenica jest fenomenalna. Odmiana, na której poznali się rolnicy z Europy, co widać po bardzo szerokim zasięgu uprawy. Sprawdza się na słabszych glebach. Jest odmianą o wczesnym terminie dojrzewania, dlatego często „ucieka” przed suszą, a dzięki ościstości toleruje nadmierne nasłonecznienie.

Ościstą odmianę jakościową A oferuje także Syngenta. Euclide najwcześniejsza z prezentowanych w tekście „ostek” łącząca szybki rozwój roślin i wczesność dojrzewania. Wyróżnia się grubym ziarnem o bardzo dobrych parametrach jakościowych. Jej dużym atutem jest to, że może być uprawiana na słabszych glebach, na których dobrze sobie radzi. Dodatkowo bardzo dobrze znosi okresowe niedobory wody.
Powyżej przedstawiłam tylko kilka wartych uwagi odmian pszenicy ozimej, wybór jest naprawdę duży. Warto zajrzeć do katalogów firm hodowlano-nasiennych oraz przeanalizować Listy Odmian Zalecanych do uprawy na rok 2022 dla swojego województwa. Pamiętając o tym, że odmiana jest tylko obietnicą potencjału, a rolnik musi zrobić wszystko żeby ten potencjał wydobyć.

Dr inż. Monika Kopaczel-Radziulewicz