Niedziela, 22 września 2019

Jak ograniczyć stres cieplny u krów?

2019-07-04 16:30:10 (ost. akt: 2019-07-04 16:46:26)

Podziel się:

Wysokie letnie temperatury w ubiegłym roku doprowadziły do tego, że w wielu gospodarstwach do dzisiaj widać skutki stresu cieplnego, z jakim musiały zmagać się zwierzęta. Na co zwracać należy uwagę, aby je przed nim uchronić?

Stres cieplny u bydła to problem oddania ciepła wytworzonego w wyniku przemiany materii, zwłaszcza u krów wysokoprodukcyjnych. Zaczyna się on już w temperaturze 20 stopni Celsjusza i powoduje obniżenie pobrania paszy, zmniejszenie produkcji mleka oraz mniejszą zdolność rozrodczą zwierząt. Hodowcy może się on więc „odbijać czkawką” przez bardzo długi czas.
Najważniejsza w przypadku wysokich temperatur jest odpowiednia dostępność wody.Krowa pije z poidła przez około minutę. Jeżeli nie ma ono przepustowości min. 10-20 litrów na minutę, to zwierzę nie nadrobi już braków, które robią się bardzo duże. Trzeba mieć świadomość, że na wyprodukowanie litra mleka potrzebuje ona trzy litry wody. Dochodzi do tego jeszcze strata, którą ponosi, oddając wodę z mlekiem. Dodatkowo w przypadku upałów zwierzę potrafi wypocić nawet 30 litrów! W sumie przy dobowej wydajności na poziomie 30 l daje to więc zapotrzebowanie 150 l wody na dzień!
Bardzo ważny według niego jest rodzaj poideł i ich rozmieszczenie. Poidła dla krów powinny mieć odkrytą taflę wody, ponieważ np. w przypadku poideł kulowych ze względu na brak dostępu do tafli nie można kontrolować jego higieny. Często w ciepłe dni powoduje to po prostu gnicie nieczystości, które trafiają do niego podczas picia zwierząt. Dobrym pomysłem jest zamontowanie miejsc do picia także na stanowiskach w hali udojowej.
W upalne dni to właśnie tam krowa będzie najchętniej pobierać wodę. Unikamy w tym momencie dodatkowo rywalizacji, przez co większość zwierząt wyjdzie z dojarni po wstępnym odpojeniu.


Ekspert: Marek Oreszczuk radzi
Wiadomo, że w hodowli bydła ogromnie ważna jest kontrola spożycia wody. — Dobrym rozwiązaniem jest zainstalowanie wodomierzy, które dają możliwość natychmiastowego sprawdzenia tego, czy pobór wody przez krowy jest odpowiedni — mówi Marek Oreszczuk z firmy De Heus.
Woda to jednak nie wszystko. Aby w upalne dni jak najbardziej ograniczyć stres cieplny u krów, trzeba zadbać o odpowiednią wentylację budynków.
— W oparciu o wyniki przeprowadzonych przez nas audytów, można stwierdzić, że największym problemem w oborach rolników utrzymujących krowy mleczne jest nieodpowiednia wentylacja — dodaje specjalista.
Jak mówi, by wentylacja grawitacyjna mogła odpowiednio funkcjonować niezbędne są duże otwory wentylacyjne, zarówno wlotowe jak i wylotowe.
Dlaczego ruch powietrza ma tak duże znaczenie? Ponieważ im większa jest wilgotność w budynku, tym przy niższej temperaturze powietrza krowy zaczynają odczuwać stres.
— Poprawiać mikroklimat można stosując dodatkowo wentylatory. Najlepiej jest jednak wszystko bezpośrednio dopracowywać z ekspertami, ponieważ w każdym przypadku umiejscowienie i ułożenie urządzeń to indywidualna sprawa. Składa się na to mnóstwo czynników, a różnica w zapotrzebowaniu na przewiew w przypadku obór na rusztach i płytkiej ściółce sięga nawet 20-30% — tłumaczy Marek Oreszczuk.
Według niego, wbrew pozorom, stosowanie zraszaczy w oborach jest często złym rozwiązaniem.
— Automatycznie zwiększa to wilgotność w budynku, dlatego w przypadku stosowania zraszania musi to być bezwzględnie połączone z odpowiednim zamocowaniem wentylatorów, bo jak tego nie mamy, to w oborze robimy po prostu saunę. Znam fermy, w których za niemałe pieniądze montowane były systemy zraszające i przyniosły one tylko pogorszenie warunków – dodaje doradca. — Lepsze warunki łatwiej jest uzyskać w budynkach o dużej kubaturze. Można powiedzieć, że im większa kubatura, tym lepszy mikroklimat.
Problem stresu cieplnego w najbliższych latach ze względu na ocieplenie klimatu według ekspertów ma się nawarstwiać i przewiduje się, że spowoduje on spadek produkcji mleka. Aby zapobiec stratom, trzeba zwrócić uwagę również na mechanizmy wydalania makroelementów przez zwierzęta w sytuacjach stresowych.
Odpowiedni dostęp do wody to nie wszystko. Pot wydzielany przez krowy zawiera 98% wody, jednak pozostałe 2% to minerały, przede wszystkim sód, potas, magnez, a nawet wapń. Uciekają one również z moczem i powodują niedobory. Kiedy krowa cierpi na niedobór sodu i potasu, powoduje to z kolei mniejsze pragnienie i apetyt, a to nawarstwia problem. Ubytek elektrolitów wpływa także na niedostatek makroelementów, przez co powstają tzw. kwasice letnie.
Z taką sytuacją już od długich lat zmagali się hodowcy w krajach o wysokiej letniej temperaturze m.in. w Izraelu. Od dłuższego czasu tamtejsi rolnicy stosują suplementację makroelementami w zależności od temperatury w oborach. Do pór roku dostosowane jest również żywienie mineralno-witaminowe – podaje Oreszczuk z firmy De Heus.
Ważnymi elementami, które ograniczają stres cieplny u krów w upalne dni są pory zadawania paszy. Najlepiej robić to wcześnie rano i późno wieczorem, pamiętając o zapewnieniu odpowiedniego oświetlenia. Warto zastosować dodatek tłuszczu chronionego w dawce pokarmowej w celu podwyższenia koncentracji energii. Należy również optymalizować poziom włókna, którego fermentacja wiąże się z uwalnianiem dużej ilości ciepła, potęgując efekt stresu cieplnego.
Dodatkowo firma De Heus wprowadziła na rynek pierwszy w Polsce produkt makroelementowy, mający minimalizować efekt stresu cieplnego.
Produkt – Bestermine Lato pokrywa zapotrzebowanie zwierząt na kluczowe makroelementy. Pozwala zoptymalizować wykorzystanie energii w żwaczu oraz zapobiega spadkom pobrania dawki paszowej i spadkom produkcji mleka – informuje specjalista.
Jak tłumaczy, do gorącego lata warto przygotować zwierzęta już wcześniej.
— Najlepszym momentem na rozpoczęcie suplementacji produktem jest wzrost temperatury w oborze powyżej 18 stopni C. Później w zależności od sytuacji — przy temperaturze 20-25 stopni należy podawać 100 g produktu na sztukę,a w 25-30 stopni 200 g na sztukę – kończy.
Polub nas na Facebooku:

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB