Niedziela, 19 sierpnia 2018

Co gryzie rzepak?

2018-05-24 09:54:38 (ost. akt: 2018-05-24 10:02:19)

Podziel się:

Polskie pola żółcą się pięknie kwitnącym rzepakiem. Jednak. Aby równie piękne były plony, trzeba uważać na szkodniki. Chrząszcze słodyszka rzepakowego, szkodniki łuszczynowe tj. chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika mogą wyrządzić poważne szkody i obniżyć plony nawet o 50 procent.

W okresie kwitnienia na roślinach rzepaku można zaobserwować chrząszcze słodyszka rzepakowego, w dalszej kolejności szkodniki łuszczynowe tj. chowacza podobnika i pryszczarka kapustnika. Mogą one wyrządzić poważne szkody i obniżyć potencjalny plon rzepaku nawet o 50 proc. Uszkodzone, osłabione rośliny są bardziej narażone na porażenie przez choroby, co może doprowadzić do całkowitego zniszczenia plonu. Zwalczanie szkodników rzepaku wiosną bywa bardzo kłopotliwe, ponieważ wiosenne wahania temperatury utrudniają ocenę liczebności danego agrofaga. Ponadto nalot szkodników na plantacje rzepaku może trwać bardzo długo. Decyzję
o wykonaniu zabiegu należy podjąć indywidualnie dla danej plantacji w oparciu o prawidłowe rozpoznanie agrofaga, określenie jego liczebności i uchwycenie terminu przekroczenia progu ekonomicznej szkodliwości. Przed wyborem preparatu należy się zapoznać z jego wpływem na owady pożyteczne, klasą toksyczności, okresem prewencji dla pszczół, czy temperaturą optymalnego działania.

Monitoring plantacji rzepaku pod kątem występowania szkodników łuszczynowych
Na początku kwitnienia rzepaku, zaleca się praktycznie codzienną kontrolę nalotu szkodników łuszczynowych, ich liczebność można określić metodą strząsania. Do wybranych losowo roślin rzepaku (w zależności od wielkości pola 100-150 roślin, z różnych punktów pola po 10 sztuk) podsuwa się czerpak lub białą kartkę papieru, szybkim ruchem przechyla się roślinę potrząsając nią. Należy obliczyć średnią liczbę szkodnika przypadającego na 1 roślinę.

Szkodniki łuszczynowe: Chowacz podobnik
Chowacz podobnik to czarny chrząszcz, z powodu owłosienia wydaje się być szary, paski na pokrywach skrzydeł równej szerokości, ułożone w rzędy, głowa ryjkowato wygięta. Larwa jest biaława, beznoga, łukowato wygięta z jasnobrązową głową. Chrząszcze nalatują na pola rzepaku wiosną, w fazie tworzenia pąków kwiatowych, gdy temperatura powietrza osiągnie około 13°C. Samice chowacza podobnika składają jaja do otworu wygryzionego w ścianie łuszczyny. W łuszczynie żeruje tylko jedna larwa, niszcząc do 5 zawiązków nasion. Monitoring występowania chowacza podobnika na polach rzepaku należy rozpocząć przed początkiem kwitnienia rzepaku (BBCH -59).

Szkodniki łuszczynowe: Pryszczarek kapustnik
Wylot pryszczarka kapustnika (niewielkich rozmiarów muchówka, z brązowym tułowiem i czerwonym lub żółtoszarym odwłokiem) zbiega się z kwitnieniem rzepaku. W maju samice składają czerwonawe jaja (później brudnobiałe). Składanie jaj przez pryszczarka jest uzależnione od otworów powstałych w skutek żeru chowacza podobnika. Na małych łuszczynach z delikatną ścianą, samice radzą sobie same. W jednej łuszczynie może się znajdować nawet 180 jaj. Larwy początkowo szkliste, białe, później żółtawo-biało-pomarańczowe, wysysają soki z nasiona i wewnętrznej ściany łuszczyn. Efektem jest żółknięcie łuszczyn, zdeformowanie owocu koło wierzchołka, nabrzmiewanie, pękanie i przedwczesne osypywanie się nasion. Na rzepaku ozimym szkody wyrządza głównie pierwsze pokolenie tego szkodnika. Ocenę liczebności pryszczarka kapustnika najlepiej należy przeprowadzić w okresie kwitnienia rzepaku (BBCH 60-69), rano lub wieczorem gdy muchówki są mało ruchliwe.

Choroby: zgnilizna twardzikowa (sprawca - Sclerotinia sclerotiorum)
Plantacje rzepaku należy systematycznie kontrolować od początku kwitnienia rzepaku. Grzyb przez pewien okres rozwija się w sposób utajony, pierwsze symptomy choroby mogą wystąpić dopiero w okresie kwitnienia rzepaku. Na łodygach roślin powstają białoszare, niekiedy koncentryczne plamy, które obejmują cały lub część obwodu pędu. Zainfekowane łodygi bieleją, rośliny żółkną i zamierają. Na liściach objawy są trudne do rozpoznania. Porażone liście brunatnieją, zamierają i gniją. Łuszczyny są wypełnione białą grzybnią, pomiędzy nasionami mogą się znajdować małe kuliste skleroty, podobne do nasion rzepaku. Patogen w formie sklerot może przetrwać w glebie przez 7-10 lat.
Występowanie zgnilizny twardzikowej można określić sprawdzając obecność białoszarych plam na łodygach
25 roślin, wybranych losowo z 4-6 różnych punktów pola. Można również wykonać ,,test płatkowy” tj. należy pobrać kwiatostany z losowo wybranych roślin. Płatki wykłada się na specjalną pożywkę. Po 3-4 dniach otrzymuje się wynik (test dodatni gdy pożywka pod wpływem wytwarzanego przez grzyba kwasu szczawiowego zmienia kolor).

Choroby: czerń krzyżowych (sprawca - Alternaria spp.)
Choroba ta może wystąpić w każdej fazie rozwojowej rzepaku, przy czym największe szkody wyrządza podczas kwitnienia, tworzenia i dojrzewania łuszczyn. Na pędach głównych, bocznych i ogonkach liściowych można zaobserwować podłużne plamy z czarnym lub bladoszarym brzegiem. Na łuszczynach występują podłużne, owalne czarne plamy. Przy silnym nasileniu choroby łuszczyny przedwcześnie zasychają i pękają, a nasiona osypują się. Kontrolę pola rzepaku należy rozpocząć od początku kwitnienia roślin do tworzenia pierwszych łuszczyn (BBCH 61-71), gdy liście są jeszcze zielone. Należy losowo pobrać po 150-200 liści (z różnych punktów po 50 sztuk) i określić procent liści z objawami choroby.

Choroby: szara pleśń (sprawca - Botryotinia fuckeliana st. kon. Botrytis cinerea)
Objawy choroby widoczne w postaci szarobrunatnego nalotu z zarodnikami konidialnymi. Symptomy mogą wystąpić w każdej fazie rozwojowej rzepaku. Silnie porażone łuszczyny przedwcześnie zasychają, pękają a nasiona osypują się. Najczęściej porażeniu ulegają, uprzednio osłabione lub uszkodzone organy rzepaku. Kontrolę pola pod kątem występowania szarej pleśni, należy przeprowadzić od początku kwitnienia do tworzenia pierwszych łuszczyn (BBCH 61-71). Należy sprawdzić po 25 roślin pobranych losowo w różnych punktach pola, ogółem od 100 do 150 sztuk. Rośliny (liście, łodygi) ocenia się pod kątem występowania symptomów choroby.

Beata Wielkopolan, Marcin Baran
rolniczeabc@rolniczeabc.pl



Polub nas na Facebooku:

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB