Płoną mazurskie trawy, pastwiska, rowy, nieużytki...Rozpoczął się sezon bezmyślnego wypalania traw

Już od wielu lat przełom zimy, wiosny oraz przedwiośnie to okresy, w których wyraźnie wzrasta liczba pożarów łąk i nieużytków. Do atmosfery przedostaje się szereg związków chemicznych będących truciznami zarówno dla ludzi jak i zwierząt. Wypalanie traw jest nie dość, że środowiskowo i społecznie szkodliwe, to także surowo zabronione. A mimo to, co roku płoną trawy.

– Cały czas apelujemy, aby nie wypalać traw ani nieużytków – przypomina płk. Jolana Futera, komendant straży Ochrony Przyrody w Giżycku. - Ogień niszczy bezpowrotnie siedliska wszystkiego, co żyje w trawie, a czego niekiedy nie widzimy. Od pokoleń wśród wielu rolników panuje przekonanie, że spalenie trawy spowoduje szybszy i bujniejszy odrost młodej trawy, a tym samym przyniesie korzyści ekonomiczne. Tego rodzaju praktyki stosowane były od wieków, najpierw chodziło o wypalenie kawałka lasu pod uprawę, potem o płodozmian. Uważane było za zabieg przygotowujący pole do zasiewu, ponieważ dzięki temu można było spulchnić glebę, w łatwy sposób pozyskać nawóz z popiołu oraz pozbyć się uciążliwych chwastów. Nic bardziej błędnego. Ziemia staje się jałowa, zostaje zahamowany naturalny rozkład resztek roślinnych oraz asymilacja azotu z powietrza. Od palącego się poszycia gleby, zapaleniu ulega podziemna warstwa torfu, który może zalegać nawet do kilkunastu metrów w głąb. W przypadku, gdy zwykła łąka po pożarze regeneruje się przez kilka lat, to pokłady torfu potrzebują na to kilku tysięcy lat…

Nieużytki, wbrew swojej nazwie, potrafią być wyjątkowo użyteczne dla okolicznej przyrody. A to dlatego, że zamieszkuje je wiele gatunków roślin i zwierząt, w tym także chronionych. Zatem łatwo sobie wyobrazić, jak wielkie spustoszenie sieje niszczycielski żywioł, jakim jest ogień.

- W płomieniach lub na skutek podwyższonej temperatury ginie wiele pożytecznych zwierząt jak żaby, ropuchy, jaszczurki, krety, jeże, zające, lisy, borsuki, kuny, nornice, badylarki, ryjówki i inne drobne gryzonie – dodaje płk. Jolanta Futera. - Przed ogniem nie uciekną bezkręgowce, między innymi dżdżownice, które mają pozytywny wpływ na strukturę gleby i jej właściwości, pająki, wije, owady drapieżne i pasożytnicze. Mało tego przez taką głupotę ludzką dochodzi do pożarów zabudowań, giną ludzie, zwierzęta, roślinność. Pożary traw na nieużytkach, z uwagi na ich charakter i zazwyczaj duże rozmiary, angażują znaczną liczbę sił i środków ratowniczych. Każda tego typu interwencja to poważny wydatek finansowy. Strażacy zaangażowani w gaszenie pożarów traw w tym samym czasie mogą być potrzebni do ratowania życia, zdrowia i mienia ludzkiego w innym miejscu. Może się zdarzyć, że przez lekkomyślność ludzi, nie dojadą z pomocą na czas tam, gdzie będą bardzo potrzebni.

Wiatr rozprzestrzenia ogień
- Wypalanie traw jest również przyczyną wielu pożarów, które niejednokrotnie prowadzą niestety także do wypadków śmiertelnych – przypominają strażacy. - Rocznie w tego rodzaju zdarzeniach śmierć ponosi kilkanaście osób. Ziemia jest tylko jedna. Obszary zeszłorocznej wysuszonej roślinności, która ze względu na występujące w tym czasie okresy wegetacji stanowi doskonałe podłoże palne, co w zestawieniu z dużą aktywnością czynnika ludzkiego w tym sektorze, skutkuje gwałtownym wzrostem pożarów. Za ponad 94% przyczyn ich powstania odpowiedzialny jest człowiek.

W rozprzestrzenianiu ognia pomaga także wiatr. Osoby, które wbrew logice decydują się na wypalanie traw, przekonane są, że w pełni kontrolują sytuację i w razie potrzeby w porę zareagują. Niestety mylą się i czasami kończy się to tragedią.

- W przypadku gwałtownej zmiany jego kierunku, pożary bardzo często wymykają się spod kontroli i przenoszą na pobliskie lasy i zabudowania – twierdzą strażacy. - Niejednokrotnie w takich pożarach ludzie tracą dobytek całego życia. Występuje również bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Ci, którzy mimo wszystko chcą ryzykować, muszą również liczyć się z konsekwencjami. Kto wypala łąki, pastwiska, nieużytki, rowy, pasy przydrożne, szlaki kolejowe, trzcinowiska lub szuwary podlega karze aresztu albo grzywny.
Renata Szczepanik