W gospodarce wodnej najważniejsza jest gleba

Nasze dzisiejsze działania mają wpływ na gospodarkę wodną w kolejnych latach, a to co mamy dziś jest efektem tego na co pracowaliśmy przez ostatnich kilkadziesiąt lat.

Rolnictwo jest największym konsumentem wody i wykorzystuje około 70 proc. jej światowych zasobów. A w gospodarce wodnej najważniejsza jest gleba, będąca warsztatem pracy dla rolnika, środowiskiem życia dla roślin, głównym magazynem i głównym źródłem wody dla roślin. Większość zabiegów agrotechnicznych wykonywanych przy produkcji roślinnej, powiązana jest bezpośrednio lub pośrednio z glebą. Dlatego tak ważne jest to wszystko, co rolnik robi z glebą, bo od tego zależy efektywność wykorzystania wody.

W ubiegłym roku rolnicy najbardziej odczuli brak opadów lub niewielkie opady w maju oraz pierwszej i drugiej dekadzie czerwca. Potwierdził to w swoich raportach IUNG podając, że na przeważającym obszarze Polski w tym okresie opady nie wystąpiły lub nie przekraczały 5 mm. Tylko lokalnie na zachodzie kraju notowano nieco większe opady od 5 do 10 mm (w trzeciej dekadzie maja), natomiast od 5 do 100 mm na południu Polski (w pierwszej dekadzie czerwca) oraz we wschodnich krańcach w trzeciej dekadzie czerwca 2023 roku. Pomocny rolnikom i agronomom System Monitoringu Suszy Rolniczej został opracowany i uruchomiony przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach (IUNG-PIB), zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Oczywiście rolnik nie ma wpływu na ilość i rozkład opadów w ciągu roku, ale może mieć wpływ na możliwości ich zmagazynowania w glebie i umożliwienie późniejszego pobrania przez rośliny. Każda gleba ma możliwość gromadzenia wody, większą lub mniejszą, ale ma.

Dzisiejsze rolnictwo to branża przed którą stoją ogromne wyzwania i oczekiwania. My, jako ludzkość, chcemy mieć zapewniony dostęp do żywności i oczekujemy, że będzie jej wystarczająco dużo, a jednocześnie żeby była dobrej jakości. Będąc członkiem Unii Europejskiej musimy spełniać założenia dotyczące ograniczeń w stosowaniu środków ochrony i zrównoważonym stosowaniu nawożenia.

Dbałość o glebę, rolnictwo węglowe i regeneratywne to już nie tylko hasła to nasza rzeczywistość i przyszłość. Timac Agro dostrzega problem braku wody w Europie i na świecie, dlatego wychodzi naprzeciw problemom opracowując innowacyjne rozwiązanie wspierające funkcjonowanie roślin w okresach suszy. Europejskie

Obserwatorium ds. Susz (EDO) w pierwszej dekadzie czerwca ubiegłego roku informowało o ostrzeżeniach suszowych już dla 1/3 terytorium kontynentu. Nasilenie suszy glebowej obserwowane było nie tylko na południu Europy, ale przede wszystkim w Europie północnej i środkowej.

Nowy zaawansowany technologicznie nawóz zawierający unikalną formułę krzemionki Siliup, miał swoją światową premierę w Polsce 10 stycznia 2024 r. i jako pierwszy kraj będziemy mieli ten nawóz w sprzedaży. Technologię Siliup opracowano w Centrum Badań i Rozwoju w Saint-Malo we Francji i jest odpowiedzią na bieżące potrzeby rolników, wiążące się z narastającą i powtarzającą się suszą.

Krzem jest pierwiastkiem powszechnie występującym w skorupie ziemskiej, zajmuje drugie miejsce zaraz po tlenie, więc teoretycznie o jego niedobór nie musimy się martwić. Problem tkwi w tym, że krzem występuje w formach w większości nieprzyswajalnych dla roślin. Z całej puli krzemu 90% reprezentuje formę mineralną, 10% formę organiczną, a dla rośliny tak naprawdę dostępna jest tylko jedna dziesiąta z całej puli. Jedyną formą krzemu, która może być absorbowana przez rośliny jest kwas ortokrzemowy, tylko w tej formie rośliny mogą pobierać krzem. Krzem dostarczony roślinom w formie organicznej, czyli łatwo przyswajalnej stymuluje szereg procesów życiowych, między innymi działanie mechanizmów obronnych roślin przed stresami. W warunkach suszy krzem zmniejsza presję stresu wodnego poprzez
lepszy wzrost korzeni, mniejsze parowanie i większą wydajność fotosyntezy.

Krzem w roślinie to także większa odporność na niskie i wysokie temperatury. W siedliskach kwaśnych obecność krzemu niweluje negatywne działanie nadmiernych ilości glinu, manganu i żelaza. Badana jest też jaka jest synergia między krzemem, a azotem, potasem, fosforem, siarką i magnezem. Wyniki pokazują, że krzem wpływa na pobieranie i transport azotu oraz fosforu wewnątrz rośliny. Obecność krzemu zmniejsza skutki niedoboru cynku zwłaszcza przy nadmiarze fosforu. Najwięcej krzemu jest w glebach piaszczystych, najmniejw ilastych.

Rośliny pobierają poprzez korzenie tylko te składniki pokarmowe, które są rozpuszczalne w wodzie glebowej. Niestety, większość krzemu glebowego jest praktycznie nierozpuszczalna w roztworze glebowym, co ogranicza jego pobieranie przez rośliny z gleby. Rośliny pobierające większe ilości krzemu potrafią prowadzić bardziej oszczędną gospodarkę wodną. Mają mniejsze zapotrzebowanie na wodę, gdyż ograniczone są jej straty w wynikuparowania.

Nawóz Top – Phos Siliup firmy Timac Agro jest produktem adresowanym do życia glebowego żeby utrzymać różnorodność i dostępność wody dla mikroorganizmów, dzięki temu będą mogły namnażać się i wspomagać rośliny. Poza tym zaopatrzenie roślin w krzem wpływa pozytywnie w zaopatrzenie w inne składniki pokarmowe. Technologia Siliup oparta na specjalnie sformułowanej krzemionce pozwala na wielokrotnie lepsze funkcjonowanie roślin w warunkach stresu hydrologicznego.

Mustapha Arkoun pracujący we Francji przy powstawaniu nowego rozwiązania, podczas światowej premiery nawozu odbywającej się 10 stycznia w Ożarowie Mazowieckim wyjaśnił jak wyglądał ich tok myślenia, czego szukali i jakie problemy chcieli rozwiązać.
– W pierwszej kolejności zastanawialiśmy się co zrobić żeby utrzymać wodę w glebie, wiemy, że produkcja roślinna zależy w znacznej mierze od pogody, a najbardziej limituje ją woda. Drugim filarem były pożyteczne mikroorganizmy myśleliśmy tu konkretnie o specyficznych mikroorganizmach, które są odpowiedzialne za uruchamianie i udostępnianie krzemu w glebie, czyli mikroorganizmy wpływające na rozpuszczanie krzemu mineralnego w glebie. W trzecim filarze skupiliśmy się na osmoregulacji roślin, ponieważ dostępność krzemu dla roślin powoduje, że roślina zupełnie inaczej zarządza gospodarką wodną i dużo lepiej sobie radzi. Za cel postawiliśmy sobie wpłynięcie na wszystkie trzy filary, bo to są kluczowe elementy jeżeli chodzi o funkcjonowanie rośliny i funkcjonowanie gleby – wyjaśnił
Mustapha Arkoun.

Dr inż. Monika Kopaczel-Radziulewicz
Fot. archiwum autora publikacji
Musimy pamiętać, że ogromny magazyn krzemu każdy rolnik ma pod nogami. Trzeba tylko nauczyć się z niego korzystać