Zahamowanie wzrostu cen skupu produktów rolnych

W trzecim tygodniu lipca br. udział jęczmienia paszowego i browarnego w zakupach realizowanych przez zakłady zbożowe objęte monitoringiem Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi uległ dalszemu zwiększeniu.

Plony zbóż ozimych

Na podstawie badania przeprowadzonego na początku lipca GUS wstępnie ocenia, że plony zbóż podstawowych z mieszankami zbożowymi w 2017 r. mogą wynieść 39,1 dt/ha, (o 1,3 dt/ha, tj. o 3 proc. więcej niż w 2016 r.). Plony zbóż ozimych łącznie z ozimymi mieszankami zbożowymi wstępnie oceniono na 42,5 dt/ha (o 1,7 dt/ha, tj. o 4 proc. więcej), a plony zbóż jarych łącznie z jarymi mieszankami zbożowymi na 33,8 dt/ha (o 0,4 dt/ha, tj. o 1 proc. więcej).

Biorąc pod uwagę, że powierzchnia zasiewów zbóż podstawowych z mieszankami zbożowymi w 2017 r. została oszacowana na około 7 mln ha, GUS ocenia, że tegoroczne zbiory zbóż podstawowych z mieszankami ukształtują się na poziomie 27,5 mln ton, tj. o 2,1 mln ton (o 8 proc.) wyższym niż w 2016 r. Produkcję pszenicy oszacowano na 11,3 mln ton, o około 4 proc. więcej niż w poprzednim roku. Większe od ubiegłorocznych będą także zbiory m.in. żyta (o około 27 proc.) i jęczmienia (o około 11 proc.).

Zboża konsumpcyjne dużo tańsze

Według danych ZSRIR MRiRW w dniach 24.07.2017 r. — 30.07.2017 r. za pszenicę konsumpcyjną w skupie cena kształtowała się na poziomie 704,77 zł/t, co oznaczało spadek w ciągu miesiąca o 2,02 proc., a w odniesieniu do roku poprzedniego odnotowano wzrost o 15,99 proc. Także cena żyta konsumpcyjnego na koniec lipca zmniejszyła się osiągając poziom 595,41 zł/t. Oznacza to, że w zestawieniu z końcem czerwca cena tego zboża spadła o 7,51 proc., jednak w porównaniu do końca lipca 2016 roku osiągnięta cena jest wyższa o 24,84 proc.

Cen zbóż paszowych również w dół

Podobnie jak zboża konsumpcyjne, w skupie zbóż paszowych ceny w ciągu lipca traciły na wartości. Jedynym zbożem, którego ceny skupu umocniły się jest kukurydza. Na koniec miesiąca odnotowano wzrost z poziomu 710,45 do 720,04 zł/t (wzrost o 1,35 proc.). Jest to cena o 1,35 proc. wyższa od notowanej rok wcześniej.

W przypadku jęczmienia paszowego spadek cen skupu jest najwyższy. Miesięczna różnica w cenie tego zboża wynosi 14,54 proc. (z 664,90 do 568,23 zł/t). W porównaniu do notowań z przełomu lipca i sierpnia 2016 roku jest to jednak cena wyższa o 8,07 proc.

Dużo niższe wartości spadków cenowych osiągnęły owies i pszenżyto. W przypadku tego pierwszego cena skupu wynosząca na koniec lipca 560,78 zł/t jest o 0,24 proc. niższa niż w czerwcu, ale równocześnie o 11,42 proc. wyższa niż rok temu. Pszenżyto z ceną skupu w wysokości 634,16 zł/t staniało przez miesiąc o 8,81 proc. Osiągnięta cena jest jednak wyższa w odniesieniu do porównania rok do roku — różnica wynosi 18,58 proc. na plus.

Na rynkach zagranicznych spadki

Podobnie jak miesiąc wcześniej na rynkach obrotu zbożami w krajach Unii Europejskiej i rynkach światowych odnotowano dalsze spadki cen zarówno zbóż konsumpcyjnych jak i cen zbóż paszowych.

Rzepak w skupie mocno staniał

Po trzech latach spadku, w bieżącym sezonie 2017/18 światowa produkcja rzepaku prawdopodobnie wzrośnie. Według czerwcowych ocen Międzynarodowej Rady Zbożowej (IGC) wyniesie 71,2 mln t, czyli o ponad 2 proc. (1,7 mln t) więcej w relacji rocznej. Warto zaznaczyć, że jeszcze w marcu br. IGC prognozowała zbiory na poziomie 69,9 mln t. Wzwyż skorygowano poza szacunkami bieżącymi również dane dotyczące ubiegłego sezonu (2016/17) zwiększając wartość zebranych plonów ziarna rzepaku z 68,1 na 69,5 mln t.

W bieżącym sezonie (2017/18) wzrost zbiorów spodziewany jest w Kanadzie, krajach Unii Europejskiej oraz Ukrainie. W ostatnich dwóch latach produkcja nasion roślin oleistych okazywała się bardziej dochodowa niż roślin zbożowych.

Przykładowo w Polsce rok 2016 charakteryzował się cenami skupu rzepaku wyższymi przeciętnie o 160 proc. od cen skupu pszenicy konsumpcyjnej. To rekordowa relacja cenowa w porównaniu do wartości uzyskiwanych w latach 2011-2015, kiedy średnia różnica w cenach wynosiła 110 proc., a w latach 2010 i 2011 spadła poniżej 100 proc.

Według notowań ZSRIR MRiRW ceny nasion rzepaku w lipcu podlegały tendencji spadkowej. Uzyskana w ostatnim tygodniu miesiąca cena wyniosła 1 554,00 zł/t, co w porównaniu z wartością 1 597,00 zł/t odnotowaną na przełomie czerwca i lipca oznacza spadek o 2,69 proc. Porównanie z ceną sprzed roku wykazuje identyczny spadek wartości wynoszący (2,69 proc.).

Kolejne zwyżki na rynku żywca

W lipcu odwróciły się tendencje cenowe w skupie zarówno żywca czerwonego jak białego. Po raz kolejny minimalnej podwyżce uległy ceny wołowiny oraz żywca brojlerów kurzych. Natowmiast zwyżkujące do tej pory ceny skupu za żywiec wieprzowy i indyczy na koniec lipca 2017 straciły znacznie na wartości. Notowana na koniec czerwca cena wołowiny kształtowała się na poziomie 6,23 zł/kg, oznacza to, że w okresie miesiąca nastąpił niewielki wzrost o 0,09 proc. Cena ta jest także wciąż wyższa o 2,92 proc. niż w tym samym okresie roku 2016 (6,05 zł/kg wagi żywej).

Uzyskiwane w skupie ceny za żywiec wieprzowy w lipcu traciły na wartości, aby w ostatnim tygodniu miesiąca osiągnąć wartość 5,42 zł/ kg masy żywej. W porównaniu do końca czerwca spadek wyniósł zatem 5,43 proc., natomiast w skali roku nastapił wzrost o 1,19 proc.

Wartość średnich cen skupu żywca drobiowego (brojlery kurze) w lipcu podlegały silnym wahaniom. Ostatecznie w omawianym okresie ceny tego żywca wzrosły z poziomu 3,34 do 3,42 zł/kg wagi żywej, co oznacza wzrost o 2,43 proc. w skali miesiąca. W porównaiu do analogicznego okresu roku poprzedniego cena ta jest jednak niższa o 2,90 proc.

Jak już wcześniej zaznaczono w przypadku mięsa indyczego odnotowano w lipcu spadek cen skupu. Na koniec minionego miesiąca cena kształtowała się na poziomie 5,23 zł/kg wagi żywe co w porównaniu z ceną w wysokości 5,41 zł/kg wagi żywej zanotowaną na koniec czerwca oznacza obniżenie wartości wynoszące 3,37 proc. W porównaniu do cen notowanych w analogicznym okresie poprzedniego roku cena z końca lipca jest jednak o 5,23 proc. wyższa.

Ceny jaj spożywczych mocno w górę

W lipcu powróciła tendencja wzrostu wartości cen skupu jaj spożywczych. Średnia cena w notowaniach na koniec miesiąca wyniosła 32 zł/100 sztuk, co oznacza miesięczny wzrost o 2,65 proc. oraz o 19,94 proc. w porównaniu rok do roku.

Największy wzrost wartości cen skupu odnotowano w klasie wielkości „L”. Wynosi 6,82 proc. w ciągu miesiąca (z 33,70 do 36 zł/100 szt.). W pozostałych klasach wiekościowych (poza klasą największą — „XL”) ceny skupu także podlegały wzrostom, ale już w mniejszym wymiarze.

Passa w obrocie przetworami mlecznymi

W I połowie 2017 r., w przypadku proszków mlecznych dynamicznie rozwijał się import mleka odtłuszczonego, o 16 proc. (rok/rok) do 132 tys. t, oraz serwatki, o 13 proc. (rok/rok) do 262 tys. t. Tylko w niewielkim stopniu zwiększyły się zakupy pełnego mleka w proszku — o 1 proc. (r/r) do 297 tys. t. Znacząco, bo o 45 proc. (r/r) do 61 tys. t wzrósł import śmietany a zakupy jogurtów i maślanki wzrosły o 28 proc. (r/r) do 13 tys. t. W przypadku śmietany, szczególnie dobre wyniki w handlu zanotowano w maju i czerwcu, kiedy to import był odpowiednio o 90 i 80 proc. większy niż w analogicznych miesiącach 2016. W ślad za wzrostem cen masła na rynku światowym, również w Polsce ceny tego tłuszczu osiągają rekordowo wysokie poziomy. Wśród notowanych w ZSRIR artykułów, poza odtłuszczonym mlekiem w proszku (OMP), w lipcu odnotowano kolejne wzrosty cen w obrocie krajowym.

Cena masła konfekcjonowanego z 21,42 wzrosła do 23,91 zł/kg (o 11,61 proc.). Za mleko pełne w proszku płacono 12,70 zł/kg (w czerwcu cena wynosiła 11,81 zł/kg). Cena ta jest więc obecnie o 7,53 proc. wyższa niż w czerwcu.

W odniesieniu do analogiczego okresu sprzed roku cena na pełne mleko w proszku wzrosła o 47,25 proc., natomiast na masło konfekcjonowsane o 63,82 proc. Wartość ceny oferowanej na rynku za masło w blokach również uległa wzmocnieniu. Za kg masła w blokach na koniec lipca oferowano 22,31 zł, a więc o 5,80 proc. więcej niż miesiąc wcześniej, natomiast w porównaniu do końca lipca 2016 roku masło w blokach kosztuje o 71,01 proc. więcej, a odtłuszczone mleko w proszku o 7,50 proc. więcej.

Artykuł ukazał się w miesięczniku "Rolnicze ABC" nr 8 (323) sierpień 2017 r