Ochrona prawna odmian roślin - rolnicy czekają na zmiany w ustawie

Prezes zarządu KRIR Wiktor Szmulewicz w swoim piśmie do ministra Krzysztofa Jurgiela nadmienił, że „w projekcie ustawy uwzględniono stanowisko samorządu rolniczego i wprowadzono możliwość pobierania opłaty licencyjnej jednorazowo przy zakupie kwalifikowanego materiału siewnego”, ale „jest to jedna z możliwości i nie ma gwarancji, że będzie stosowana przez hodowców”. Jak podkreślił, „zdaniem samorządu rolniczego konieczne jest też ograniczenie najbardziej kontrowersyjnego przepisu ustawy, nadającego hodowcom, bądź organizacjom hodowców, prawo do kontroli zgodności informacji, uzyskanych na temat obrotu materiałem siewnym ze stanem faktycznym. Niedopuszczalne jest aby spółka z o.o., w której wspólnikami są też hodowcy zagraniczni była uprawniona do przeprowadzania kontroli u rolników, gromadzenia i przetwarzania ich danych osobowych, wysyłania listów i zapytań nt. zasiewów itp.”. Szmulewicz zwrócił uwagę, że wielu rolników ma w związku z tym sprawy w sądach. „Tego typu kontrole mogą być stosowane do podmiotów prowadzących rozmnożenia na podstawie odrębnych dwustronnych umów z wyłączeniem rolników indywidualnych” — czytamy dalej w jego piśmie. Prezes dodał także, że „uproszczone rozwiązania” w zakresie obowiązku informacyjnego — bliżej niesprecyzowane w projekcie ustawy — samorząd rolniczy również uważa za niewystarczające.

Trwają prace nad nowymi przepisami

Propozycje zmian w projekcie ustawy zostały uwzględnione przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przypomnijmy, że już sam wspomniany projekt, nad którym trwają dalsze prace, był odpowiedzią na wnoszone od lat przez rolników postulaty. Jak czytamy w uzasadnieniu dokumentu, „proponowane zmiany wynikają z potrzeby zapewnienia możliwości stosowania nowych rozwiązań w relacjach pomiędzy hodowcami albo organizacjami hodowców a posiadaczami gruntów rolnych albo organizacjami posiadaczy gruntów rolnych w zakresie pobierania opłat z tytułu wykorzystania we własnym gospodarstwie do siewu materiału ze zbioru odmiany chronionej krajowym wyłącznym prawem hodowcy do odmiany (opłat od rozmnożeń własnych)”. Ustawodawca przyznaje, że „dotychczas podejmowane pozalegislacyjne działania — organizowanie spotkań hodowców z rolnikami czy próby mediacji — nie przyniosły oczekiwanego rezultatu w postaci powszechnego zawierania umów akceptowanych przez hodowców i rolników. Rolnicy natomiast od kilku lat wnoszą o zmianę skomplikowanego i uciążliwego systemu pobierania opłat”.

Uporządkowanie rynku nasiennego

Kontrolą przedsiębiorców realizujących zawarte z hodowcami umowy licencyjne na produkcję i obrót kwalifikowanym materiałem siewnym zajmuje się Agencja Nasienna Sp. z o.o. Do jej zadań należą także „zbieranie i weryfikacja informacji związanych z korzystaniem z przywileju odstępstwa rolnego, zbieranie i kontrola informacji od przetwórców o wykonaniu usług przetworzenia materiału ze zbioru odmian chronionych na materiał rozmnożeniowy, realizacja kolektywnego systemu zbierania opłat za odstępstwo rolne oraz wspieranie zgodnego z prawem korzystania z odmian roślin objętych ochroną prawną i zwalczanie przejawów naruszania wyłącznego prawa, w szczególności nielegalnego obrotu materiałem siewnym”. Jak podkreśla Agencja Nasienna, działania te mają na celu „uporządkowanie rynku nasiennego w Polsce, z korzyścią dla rolników, firm nasiennych i hodowców”.

Krzysztof Napierski
rolniczeabc@rolniczeabc.pl