Uwaga! Larwy biedronek to nie szkodniki

Zarówno postacie dorosłe i larwy zjadają ogromne liczby tych ważnych szkodników. W naszych warunkach występuje kilkanaście gatunków biedronek. Najbardziej charakterystyczną cechą biedronek jest ich intensywne zabarwione, najczęściej w kolorze czerwonym, pomarańczowym lub żółtym, z wyraźnymi czarnymi kropkami. Do najważniejszych gatunków występujących w uprawach rolniczych należą: biedronka siedmiokropka, biedronka dwukropka i biedronka azjatycka.

Biedronka siedmiokropka (Coccinella septempunctata) ma czerwone skrzydła pierwszej pary, z trzema czarnymi kropkami po każdej stronie i jedną wspólną na środku. Żywi się mszycami oraz innymi szkodnikami roślin. W ciągu 24 godzin może zjeść nawet 30 mszyc.

Biedronka dwukropka (Adalia bipunctata) spotykana jest w różnych odmianach barwnych. Może być czerwona z dwiema czarnymi kropkami lub czarna z dwiema czerwonymi plamami.
Biedronka azjatycka (Harmonia axyridis) zaliczana jest do obcych gatunków inwazyjnych. Występuje w zmiennej barwie – od jasno żółtej przez czerwoną aż po czarną. Na pokrywach posiada nieregularną liczbą kropek (od 0 do 20). Na przedpleczu widoczny jest czarny wzór w kształcie litery M lub W.

Na roślinach spotykamy nie tylko postaci dorosłe biedronek, ale również ich larwy, ponieważ cały cykl rozwojowy biedronek przebiega na roślinie, na której znalazły pożywienie. Postacie dorosłe pojawiają się wiosną tam, gdzie są mszyce. Po kopulacji samice składają jaja, z których rozwijają się larwy. Podobnie jak postacie dorosłe prowadzą drapieżny tryb życia i zjadają ogromne ilości mszyc. Dorosłe larwy przepoczwarczają się również na roślinie. Pojawiające się po kilku dniach postacie dorosłem krótko żerują i szukają miejsc do przezimowania, które zapewniają im ochronę przed zimnem, wilgocią i drapieżnikami. Najczęściej chronią się pod korą drzew, pod opadłymi liśćmi, w zagłębieniach ziemi, w ściółce. Możemy je również spotkać na strychach, w piwnicach, szczelinach okien, pod dachówkami, w spękaniach murów. Biedronki w okresie zimowania, zapadają w stan diapauzy, podczas którego znacznie zwalnia ich metabolizm, dlatego bez pożywienia mogą przetrwać nawet kilka miesięcy.
Niestety brak zdolności rozpoznawania, szczególnie larw, naszych sprzymierzeńców, stwarza ryzyko wykonania zabiegu zwalczającego.
Larwy popularnych gatunków biedronek mają wydłużone ciało, barwy czarnej lub szarobłękitnej. Posiadają trzy pary odnóży. Na niektórych segmentach ciała mogą występować żółte lub pomarańczowe plamy oraz kolce lub szczeciny.

Natomiast poczwarki biedronek są nieruchome, przytwierdzone do liści lub łodyg roślin, na których larwy osiągnęły pełny rozwój. Najczęściej mają barwę pomarańczową z czarnym rysunkiem.

Właściwa identyfikacja owadów pożytecznych, a zwłaszcza larw biedronek, ma kluczowe znaczenie dla ochrony upraw i równowagi biologicznej w ekosystemach rolniczych. Błędne rozpoznanie może prowadzić do niezamierzonego eliminowania naturalnych wrogów szkodników. Dlatego, edukacja w tym zakresie wśród rolników, ogrodników oraz wszystkich osób zaangażowanych w produkcję roślinną jest nie tylko wskazana, ale wręcz niezbędna. Działając w zgodzie z naturą i opierając się na rzetelnej wiedzy, jesteśmy w stanie skutecznie i odpowiedzialnie chronić nasze uprawy.

Prof. dr hab. Bożena Kordan,
Katedra Entomologii, Fitopatologii i Diagnostyki Molekularnej,
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie,
bozena.kordan@uwm.edu.pl